Druk 3D to jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się technologii ostatnich lat. Coraz więcej osób korzysta z domowych drukarek 3D – zarówno hobbystycznie, jak i zawodowo. Jednym z podstawowych elementów, który wpływa na jakość wydruków, jest filament, czyli materiał eksploatacyjny, z którego powstają trójwymiarowe obiekty. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów filamentów – każdy z innymi właściwościami, wymaganiami i zastosowaniami. W dalszej części przybliżymy najpopularniejsze z nich i podpowiemy, jak dobrać właściwy materiał do swoich potrzeb.
Filament to termoplastyczny materiał w formie cienkiego drutu, najczęściej o średnicy 1,75 mm lub 2,85 mm, który drukarka 3D podgrzewa i nakłada warstwa po warstwie, tworząc gotowy obiekt. W zależności od rodzaju filamentu różnią się one temperaturą topnienia, elastycznością, wytrzymałością czy odpornością na czynniki zewnętrzne.
Najpopularniejsze rodzaje filamentów
1. PLA (Polilaktyd)
To najczęściej wybierany filament przez początkujących użytkowników. Jest biodegradowalny, łatwy w drukowaniu i dostępny w szerokiej gamie kolorów.
Zalety:
- Niska temperatura druku (ok. 180–220°C).
- Nie wymaga podgrzewanego stołu (choć zalecane ok. 60°C).
- Niska skurczliwość – małe ryzyko wypaczeń.
Wady:
- Mniejsza odporność na wysokie temperatury i promieniowanie UV.
- Kruchość – łatwiej pęka niż inne materiały.
Zastosowanie: prototypy, figurki, dekoracje, zabawki.
2. ABS (Akrylonitryl-butadien-styren)
Materiał o dużej wytrzymałości mechanicznej i odporności na temperatury. Bardziej wymagający w druku niż PLA.
Zalety:
- Wysoka wytrzymałość i elastyczność.
- Odporność na temperatury (nawet do 100°C).
- Możliwość obróbki chemicznej (np. wygładzanie acetonem).
Wady:
- Wydziela nieprzyjemny zapach – potrzebna wentylacja.
- Duża skurczliwość – może się wypaczać bez zamkniętej komory.
Zastosowanie: obudowy, części mechaniczne, elementy użytkowe.
3. PETG (Politereftalan etylenu z glikolem)
Łączy zalety PLA i ABS. Jest łatwy w druku i odporny na warunki zewnętrzne.
Zalety:
- Duża wytrzymałość mechaniczna i odporność na wilgoć.
- Przezroczystość – dostępne są filamenty półprzezroczyste.
- Niska skurczliwość.
Wady:
- Może być trudniejszy do adhezji między warstwami.
- Większe problemy z nitkowaniem (stringing).
Zastosowanie: elementy narażone na wilgoć, butelki, pojemniki, osłony.
4. TPU (termoplastyczny poliuretan)
Elastyczny filament, przypominający w dotyku gumę.
Zalety:
- Wysoka elastyczność i odporność na ścieranie.
- Odporność chemiczna i na oleje.
- Dobra przyczepność między warstwami.
Wady:
- Wymaga niskiej prędkości druku.
- Problematyczny w niektórych ekstruderach (szczególnie typu Bowden).
Zastosowanie: uszczelki, etui, elastyczne zawiasy, opaski.
5. Nylon
Wytrzymały i odporny na ścieranie materiał techniczny. Trudniejszy w druku.
Zalety:
- Bardzo wytrzymały mechanicznie.
- Odporność na ścieranie i chemikalia.
- Lekka elastyczność.
Wady:
- Silnie higroskopijny – wymaga przechowywania w suchych warunkach.
- Wysoka temperatura druku (230–270°C).
- Zalecana zamknięta komora.
Zastosowanie: przekładnie, zawiasy, elementy robocze.
6. Filamenty specjalne
Na rynku dostępne są również filamenty zawierające dodatki lub tworzone z myślą o konkretnych efektach:
- Filamenty drewnopodobne – z dodatkiem pyłu drzewnego.
- Metaliczne – z domieszką metali (miedź, brąz).
- Świecące w ciemności – z dodatkiem luminoforu.
- Przewodzące prąd – do zastosowań elektronicznych.
Choć ciekawe, często są bardziej wymagające w druku i droższe.
Jak wybrać odpowiedni filament?
Wybór zależy przede wszystkim od tego, co chcesz wydrukować i jakich cech oczekujesz:
- Dla początkujących – najlepszy będzie PLA. Jest prosty w obsłudze i wybacza błędy.
- Do zastosowań zewnętrznych – PETG sprawdzi się lepiej niż PLA, bo nie rozpuści się od słońca i deszczu.
- Do elementów technicznych – ABS, Nylon lub poliwęglan, jeśli zależy Ci na wytrzymałości.
- Do części elastycznych – TPU lub inne filamenty typu flex.
Nie zapomnij sprawdzić zgodności filamentów z Twoją drukarką – szczególnie średnicy (1,75 mm lub 2,85 mm) i zalecanych temperatur druku.
Przechowywanie filamentów – dlaczego to ważne?
Wiele filamentów (szczególnie nylon i TPU) chłonie wilgoć z powietrza, co wpływa negatywnie na jakość wydruków. Objawami mogą być bąbelki powietrza, pękające warstwy czy matowy wygląd. Dlatego warto przechowywać filamenty:
- w szczelnych workach próżniowych,
- z pochłaniaczem wilgoci (silikagel),
- w specjalnych pojemnikach na filamenty z funkcją suszenia.
Dobrze przechowywany filament zachowuje swoje właściwości przez długi czas.
Filament to jeden z kluczowych elementów w druku 3D – od jego wyboru zależy jakość, trwałość i wygląd końcowego wydruku. Rynek oferuje ogromną różnorodność materiałów, dlatego warto poznać ich właściwości i dobrać odpowiedni do swoich potrzeb. Początkującym polecamy PLA, ale z czasem warto sięgnąć po bardziej zaawansowane opcje, takie jak PETG, ABS czy TPU. Druk 3D daje nieograniczone możliwości, ale sukces zależy m.in. od właściwego doboru materiału. Eksperymentuj, testuj różne filamenty i odkrywaj potencjał swojej drukarki!
Dodaj komentarz